Vesayet ve Nüfus Davaları
Adalet İstatistikleri 2025 verilerine göre vesayet davaları Türkiye'de hukuk mahkemelerine en çok açılan dört dava türünden biridir; nüfus davaları da ilk on arasında yer almaktadır. Konya'daki ofisimizde kısıtlama ve vasi atanması, vesayet altındaki kişinin işlemleri için gerekli izinler ile isim değişikliği ve nüfus kaydının düzeltilmesi davalarında avukatlık hizmeti verilmektedir.
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Buradaki içerikler hukuki tavsiye niteliği taşımaz; somut bir mesele için iletişime geçilerek değerlendirme yapılabilir.
Vesayet
Ergin bir kişi, Türk Medeni Kanunu'nda sayılan sebeplerle kısıtlanarak vesayet altına alınabilir ve kendisine vasi atanır:
- Akıl hastalığı veya akıl zayıflığı nedeniyle işlerini göremeyen ya da sürekli bakıma muhtaç olan kişiler (TMK m.405)
- Savurganlık, bağımlılık, kötü yaşama tarzı veya kötü yönetim nedeniyle kendisini veya ailesini yoksulluğa düşürme tehlikesi bulunan kişiler (TMK m.406)
- Kesinleşmiş hapis cezasının infazı amacıyla ceza infaz kurumunda bulunan kişiler (TMK m.407)
- Yaşlılık, engellilik, deneyimsizlik veya ağır hastalık nedeniyle kendi isteğiyle kısıtlanmak isteyenler (TMK m.408)
Vesayet altındaki kişinin taşınmazının satışı gibi önemli işlemler için vesayet makamının izni gerekir. Yaşlı bir yakının bakımı ve mallarının yönetimi için vasi atanması, uygulamada en sık karşılaşılan vesayet işidir.
Nüfus Davaları
- Ad ve soyadı değişikliği: Ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir (TMK m.27).
- Nüfus kaydının düzeltilmesi: Doğum tarihi, ana-baba adı ve diğer kayıtların düzeltilmesi davaları yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde görülür (5490 s. Kanun m.36).
Sıkça Sorulan Sorular
Yaşlı annem/babam için vasi nasıl atanır?
Kısıtlama sebebi bulunan kişi için yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesine başvurulur. Akıl hastalığı veya akıl zayıflığına dayanan kısıtlamada sağlık kurulu raporu alınır; mahkeme kısıtlama kararıyla birlikte uygun bir kişiyi vasi olarak atar. Kişi kendi isteğiyle de kısıtlanmasını talep edebilir (TMK m.408).
Vasi, vesayet altındaki kişinin evini satabilir mi?
Vasi, taşınmaz satışı gibi önemli işlemleri tek başına yapamaz; vesayet makamının izni gerekir. İzin talebinde satışın kısıtlının menfaatine olduğu gösterilmelidir.
İsim değişikliği davası nasıl açılır?
Adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir (TMK m.27). Toplumda farklı bir adla tanınma, adın gülünç veya rahatsız edici olması gibi durumlar haklı sebep olarak değerlendirilebilir; değişiklik nüfus siciline kaydedilir ve ilan olunur.
Nüfustaki doğum tarihim yanlış, düzeltilebilir mi?
Nüfus kaydının düzeltilmesi için yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde dava açılır (5490 s. Kanun m.36). Doğum tarihinin düzeltilmesinde hastane kayıtları, okul kayıtları ve tanık beyanları gibi deliller değerlendirilir.
Diğer sorular için Sıkça Sorulan Sorular sayfasına bakılabilir.