Sosyal Medyada 15 Yaş Sınırı ve e-Devlet ile Yaş Doğrulama:
Yeni Yönetmelik Ne Getiriyor?

Ne Yayımlandı?

10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik yayımlandı. Yönetmelik, 5651 sayılı Kanun'un ek 4. maddesinin yedinci, yirminci ve yirmibeşinci fıkralarına dayanıyor (m.3) ve 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe giriyor (m.13).

Düzenlemenin özü iki cümleyle özetlenebilir: sosyal ağ sağlayıcı onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz (m.5/1); onbeş yaşını doldurmuş ancak onsekiz yaşını doldurmamış çocuklara ise yaşlarına uygun, ayrıştırılmış bir hizmet sunmak zorundadır (m.6/4, m.8).

Kimleri Kapsıyor?

Yönetmelik, Türkiye'den erişilebilen yurt içi veya yurt dışı kaynaklı tüm sosyal ağ sağlayıcıları ve kullanıcıları kapsar (m.2). Sosyal ağ sağlayıcı; kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine veya paylaşmasına sosyal etkileşim amacıyla imkân sağlayan gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmıştır (m.4/1-e). "Çocuk" ise daha erken yaşta ergin olsa bile onsekiz yaşını doldurmamış kişidir (m.4/1-ç).

Yaş Nasıl Doğrulanacak?

Yaş doğrulama e-Devlet Kapısı üzerinden yapılır (m.7/1). Kullanıcı, e-Devlet'te kimlik doğrulaması yaparak Başkanlığın sunduğu hizmetten bir yaş doğrulama belirteci üretir ve bu belirteci sosyal ağ platformuna kendisi yükler. Sağlayıcı önce belirtecin Başkanlıkça oluşturulduğunu teyit eder, sonra kullanıcının yaş grubunu tespit eder (m.7/1-a, c, ç).

Hesap açılırken belirteçle doğrulama zorunludur (m.6/2). Sonrasında sağlayıcı kendi belirleyeceği tekli veya katmanlı yöntemleri işletir; doğrulanmış bir hesabın yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe varsa hesap askıya alınır ve yeniden kullanım için belirteçle yeniden doğrulama gerekir (m.6/3). Onbeş yaşını doldurmadığı tespit edilenin hesap açma talebi reddedilir (m.6/4-a).

Türkiye'de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar yaş doğrulama mekanizmasından muaftır; bu kişiler için yalnızca pasaport bilgileriyle erişilen bir hizmetten istisnai bir belirteç oluşturulur (m.7/1-d).

15–18 Yaş Hesaplarında Neler Değişiyor?

Onbeş yaşını doldurmuş çocuk hesaplarında yüksek gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanır ve asgari düzeyde veri işlenir (m.8/2). Sözleşme, ayarlar ve veri politikaları çocuğun anlayabileceği şekilde sunulur (m.8/3). Bunun yanında m.8/5 somut kurallar koyar:

• Gizli hesap: Hesap varsayılan olarak gizlidir; kamuya açık hesap seçeneği sunulamaz. Takipçi ve takip edilen listelerini yalnız çocuk görür (b, c).
• Mesajlaşma: Çocuğa yalnızca onun takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir; mesajlarda "görüldü" bilgisi yer almaz (ç).
• Rehber ve öneri: Hesap telefon rehberi, e-posta adres defteri veya başka platformlardaki kişi listeleriyle senkronize edilemez; çocuk başkalarına, başkaları çocuğa takip için önerilemez. Aykırı şekilde elde edilen veriler ve bunlardan üretilen eşleştirme, çıkarım ve öneri kayıtları gecikmeksizin silinir (d, e).
• Ekran görüntüsü: Profil fotoğrafı, hesap, paylaşım ve görsellerin başkalarınca ekran görüntüsünün alınmasını önleyen teknik tedbir alınır (f).
• Canlı yayın ve sonsuz akış: Canlı yayın açılamaz; görsel içeriklerin kaydırma, dokunma veya kendiliğinden ardışık sunulduğu arayüz kullanılamaz (g, ğ).
• Profilleme ve reklam: Hesap çocuğun davranışlarına göre özelleştirilemez; kişisel veriler profillemeye ve kişiselleştirilmiş ticari reklama konu edilemez. Bağımlılık geliştirebilecek hizmet sunulamaz (a, h).

Ebeveyn Kontrol Araçları

Sağlayıcı, anne, baba, vasi gibi çocuk hakkında karar verme yetkisi olan kişilerin kullanacağı ebeveyn kontrol araçları sunmak zorundadır (m.9/1-2). Bu araçlar asgari olarak hesap ve özellik ayarlarının kontrolünü; satın alma, kiralama ve ücretli üyelik gibi işlemlerin ebeveyn onayına bağlanmasını ve harcama limitini; kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılmasını ve konum paylaşımını içerir (m.9/3).

Araçlar Türkçe sunulur, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilir ve çocuk tarafından ebeveynin bilgisi olmadan devre dışı bırakılamaz. Yönetmelik bir denge kuralı da koyar: araçlar çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmayacak, gözetimden çok iletişim ve öğrenme esasına dayanacak şekilde tasarlanır (m.9/4). Ebeveyn araçlarının varlığı, ayrıştırılmış hizmet yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz (m.9/1).

Mevcut Hesaplar: 31 Mart 2027

Yürürlükten önce açılmış hesaplar, 31/3/2027 tarihine kadar en az bir kez belirteçle doğrulanacaktır. Onbeş yaşını doldurmadığı anlaşılan çocuğun hesabı bilgi verilerek kapatılır; veriler, itiraz yapılmışsa itiraz sonuçlandıktan sonra, yapılmamışsa gecikmeksizin silinir. Onbeş yaşını doldurmuş çocukların hesapları ayrıştırılmış hizmete tabi kılınır (geçici m.1).

İtiraz Yolu ve Yaptırım

• Yaş doğrulama sonucuna, hesabın askıya alınması veya kapatılmasına ve ayrıştırılmış hizmet tedbirlerine karşı Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurulur (m.10/1).
• İtiraz tamamen otomatik sistemlerle incelenemez, anlamlı insan incelemesine tabidir (m.10/3).
• İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmez (m.10/4).
• Sonuca karşı Başkanlığa şikâyet ve yargı yolu açıktır; bu husus bildirimde belirtilir (m.10/5).
• Yükümlülüklere aykırılıkta 5651 sayılı Kanun ek m.4'teki yaptırımlar uygulanır; ancak önce aykırılık bildirilir ve giderilmesi için makul süre verilir. Yaptırımın belirlenmesinde aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve iyi niyetli uyum çabası dikkate alınır (m.11).

Kişisel Veri Hukuku Açısından Değerlendirme

Yönetmelik, yaş doğrulamada kimlik tespiti yerine yalnızca yaş eşiğinin belirlenmesine imkân veren yöntemleri esas alır (m.5/3). Belirtecin içeriğinin iki eşik bilgisiyle sınırlanması ve amaç dışı kullanım yasağı, 6698 sayılı Kanun m.4'teki amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işleme ilkesiyle örtüşür.

Bununla birlikte uygulamada netleşmesi gereken noktalar var:

• Saklama süresi: Sağlayıcının belirteçten tespit ettiği yaş grubu bilgisini ne kadar süre ve hangi biçimde saklayacağı Yönetmelikte düzenlenmemiştir; teknik ayrıntılar Başkanlığın hazırlayacağı rehbere bırakılmıştır (m.12).
• Konum verisi: Konum paylaşımı ebeveyn araçlarının asgari içeriği arasında sayılmıştır. Çocuğa bildirim ve orantılılık şartları bu verinin işlenmesinde belirleyici olacaktır.
• Silme ile itiraz arasındaki denge: Kapatılan hesap verileri itiraz yoksa gecikmeksizin silinirken, itiraz sürdükçe silme yasaktır. Sağlayıcıların saklama-imha süreçlerini bu iki kurala göre kurgulaması gerekir.

Sonuç

1 Kasım 2026'dan itibaren sosyal ağlarda yaş, beyanla değil e-Devlet üzerinden üretilen belirteçle doğrulanacak; 15 yaş altı hesap açamayacak, 15–18 yaş arası ise gizli, profillemesiz ve reklamsız bir hizmet alacak. Mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027. Ebeveynler bakımından en pratik sonuç, yeni ebeveyn kontrol araçlarının çocuğun bilgisi dahilinde ve orantılı biçimde kullanılmasıdır; sağlayıcılar bakımından ise doğrulama, ayrıştırma ve itiraz süreçlerinin yürürlük tarihine kadar hazır olması gerekmektedir.

Kaynakça

• Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (RG: 10/10/2026 – 33396) — resmigazete.gov.tr
• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun, ek m.4 — mevzuat.gov.tr
• 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu m.4.